คลิ๊กเพื่อชมวีดีโอประวัติความเป็นมากรมจเรทหารบก


 

ประวัติความเป็นมาของหน่วย
          กิจการจเรทหารบกเริ่มขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทร มหาจุฬาลงกรณ์
พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์ได้ทรงจัดตั้ง จเรทัพบก ขึ้นเป็นครั้งแรก เมื่อวันที่ ๖ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๔๔๖ และได้ทรงโปรดเกล้าแต่งตั้งให้ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมารทรงรับตำแหน่ง จเรทัพบก มีหน้าที่ทรงตรวจราชการทหารทั่วไปและพระองค์ทรงดำรงตำแหน่งนี้ตลอดมาจนเสด็จเถลิงถวัลย์ราชสมบัติเฉลิมพระปรมาภิไธยว่า พระบาทสมเด็จ พระปรเมนทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในปีพุทธศักราช ๒๔๕๓ ซึ่งนับได้ว่าทรงเป็นจเรทัพบก
พระองค์แรก และพระองค์ท่านเป็นผู้วางรากฐานกิจการจเรทหารบก เพื่อเป็นสิริมงคลแก่หน่วยกรมจเรทหารบก จึงได้ยึดถือวันที่
๖ พฤษภาคม ของทุกปี เป็นวันคล้ายวันสถาปนากรมจเรทหารบก

การเปลี่ยนแปลงของหน่วย
          นับตั้งแต่กรมจเรทหารบกได้รับการสถาปนาขึ้นเมื่อวันที่ ๖ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๔๔๖ ได้วิวัฒนาการขึ้นมาตามลำดับ ประกอบด้วย ๔ ยุค โดยแบ่งจากการปรับปรุงโครงสร้างการจัด และสายการบังคับบัญชา ดังนี้
          ยุคแรก ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๔๖ - พ.ศ. ๒๔๗๑ โดยในยุคนี้ได้มุ่งเน้นในเรื่องการตรวจราชการทหารบกทั่วไปและการฝึกหัดทหารเป็นสำคัญ
          ในปีพุทธศักราช ๒๔๕๑ กรมยุทธนาธิการได้จัดตั้งจเรเหล่าต่างๆ เพิ่มขึ้นอีก ๕ เหล่า ได้แก่ แผนกจเรทหารราบ แผนกจเรทหารม้า แผนกจเรทหารปืนใหญ่ แผนกจเรทหารช่าง และแผนกจเรพัสดุ มีหน้าที่ ตรวจกิจการเหล่าของตนเองโดยเฉพาะ และเรียกชื่อเป็นส่วนรวมว่า จเรทัพบก
           ปีพุทธศักราช ๒๔๕๖ ได้เปลี่ยนชื่อแผนกจเรเหล่า เป็นกรมจเรของเหล่าต่างๆ อันได้แก่ กรมจเรทหารราบ กรมจเรทหารม้า กรมจเรทหารปืนใหญ่ กรมจเรทหารช่าง และกรมจเรพัสดุ รวมทั้งได้ยกเลิกกรมจเรทหารราบไปรวมกับกรมจเรทัพบก และต่อมากระทรวงกลาโหมได้เปลี่ยนชื่อจเรทัพบก เป็น กรมจเรทัพบกและการปืนเล็กปืนกล
           ปีพุทธศักราช ๒๔๖๙ กระทรวงกลาโหมเปลี่ยนชื่อ กรมจเรทัพบกและการปืนเล็กปืนกล
เป็น กรมจเรทหารบก รวมทั้งเปลี่ยนชื่อตำแหน่งจเรทัพบกและการปืนเล็กปืนกล เป็น จเรทหารบก
           ปีพุทธศักราช ๒๔๗๑ กระทรวงกลาโหมได้ยุบกองบังคับการกรมจเรทหารบก และให้กรมจเรเหล่าต่างๆ ขึ้นตรงต่อกรมเสนาธิการทหารบก
           ในยุคแรกจะเรียกชื่อผู้ดำรงตำแหน่งจเรว่า จเรทัพบก ต่อมาเปลี่ยนเป็น จเรทัพบกและการปืนเล็กปืนกล
           ยุคที่ ๒ ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๗๖ - พ.ศ. ๒๔๘๔ มุ่งเน้นในการกำกับดูแลการฝึกศึกษาของเหล่าต่างๆ
           ปีพุทธศักราช ๒๔๗๖ กระทรวงกลาโหมได้จัดตั้งกรมจเรทหารบก โดยให้ขึ้นตรงต่อกรมเสนาธิการทหารบก และโอนกิจการจเรเหล่าต่างๆ มาเป็นหน่วยในบังคับบัญชาของกรมจเรทหารบก รวมทั้งแปรสภาพจากกองบังคับการทหารราบ กองบังคับการทหารม้า กองบังคับการทหารปืนใหญ่ กองบังคับการทหารช่าง กองบังคับการทหารสื่อสาร เป็นแผนกที่ ๑ ถึง แผนกที่ ๕ ตามลำดับ
           ปีพุทธศักราช ๒๔๗๘ กระทรวงกลาโหมได้แผนกเพิ่มขึ้นอีก ๑ แผนก คือ แผนกที่ ๖ กรมจเรทหารบก ซึ่งแผนกนี้ได้ยุบไปรวมกับแผนก ๒ ในปีพุทธศักราช ๒๔๘๑
           ปีพุทธศักราช ๒๔๘๔ กระทรวงกลาโหมได้ยุบกรมจเรทหารบก และให้แผนกที่ ๑ ถึงแผนกที่ ๕
แปรสภาพเป็นแผนกทหารราบ แผนกทหารม้า แผนกทหารปืนใหญ่ แผนกทหารช่าง แผนกทหารสื่อสาร
ขึ้นการบังคับบัญชากรมเสนาธิการทหารบก
          ยุคที่ ๓ ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๘๙ - พ.ศ. ๒๔๙๑ มุ่งเน้นในการควบคุมอำนวยการวิทยาการของเหล่าต่างๆ รวมถึงการจัดทำแบบฝึก
          ปีพุทธศักราช ๒๔๘๙ กระทรวงกลาโหมได้รวบรวมอัตราเจ้าหน้าที่กองทัพบกขึ้นใหม่ เรียกว่า ข้อบังคับทหารว่าด้วย กำหนดกำลังเจ้าหน้าที่กองทัพบกปกติ ๘๙ ซึ่งกำหนดอัตราของกรมจเรทหารบกไว้ อันได้แก่ กองบังคับการ แผนกที่ ๑ ถึงแผนกที่ ๓ โดยมีหน่วยขึ้นตรงได้แก่ กรมจเรทหารราบ กรมจเรทหารม้า กรมจเรทหารปืนใหญ่ กรมจเรทหารช่าง และกรมจเรทหารสื่อสาร
          ปีพุทธศักราช ๒๔๙๑ กรมจเรทหารบกแปรสภาพเป็นกรมยุทธศึกษาทหารบก
          ยุคที่ ๔ ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๙๕ ถึงปัจจุบัน กระทรวงกลาโหมกำหนดให้กรมจเรทหารบกเป็นกรมฝ่ายกิจการพิเศษ ขึ้นตรงต่อกองทัพบก แบ่งส่วนราชการออกเป็น แผนกกลาง กองตรวจ และกองสืบสวนสอบสวน มีหน้าที่ ดำเนินการเกี่ยวกับการตรวจราชการ สืบสวนสอบสวน ในเรื่องที่เกี่ยวกับประสิทธิภาพ และการปฏิบัติราชการของหน่วยต่างๆ รวมทั้งสืบสวนสอบสวน และพิจารณาเรื่องราวร้องทุกข์ การร้องเรียน ที่เกี่ยวกับราชการหรือทหาร หรือข้าราชการของกองทัพบก
          ปีพุทธศักราช ๒๕๐๐ เปลี่ยนแผนกกลาง เป็นกองกลาง และเพิ่มกองตรวจการจัดหา
          ปีพุทธศักราช ๒๕๐๘ เปลี่ยนชื่อกองกลาง เป็นกองธุรการ
          ปีพุทธศักราช ๒๕๑๔ ยุบกองตรวจการจัดหา ไปรวมกับกองตรวจ รวมทั้งจัดตั้งกองแผนและโครงการ
          ปีพุทธศักราช ๒๕๒๑ กำหนดส่วนราชการตามอัตราการจัดเฉพาะกิจ หมายเลข ๒๓๐๐ ซึ่งได้ปรับปรุงแก้ไขมาโดยต่อเนื่อง มีการจัดซึ่งประกอบด้วย กองธุรการ กองแผนและโครงการ กองตรวจกิจการทั่วไป
กองตรวจการจัดหา และกองสืบสวนสอบสวน
          ปีพุทธศักราช ๒๕๕๙ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม อนุมัติและลงนามในคำสั่ง กระทรวงกลาโหม
ให้แก้ไขอัตราเฉพาะกิจ ๒๓๐๐ กรมจเรทหารบก และกองทัพบกได้ออกคำสั่งกองทัพบก (เฉพาะ) ลับ ที่ ๑/๕๙ เรื่อง แก้อัตรากองทัพบก ๒๕๐๖ (ครั้งที่ ๑) ลง ๑๒ ม.ค. ๕๙ โดยให้ยกเลิก อัตราเฉพาะกิจ หมายเลข ๒๓๐๐ กรมจเรทหารบก ซึ่งใช้ตามคำสั่ง กองทัพบก (เฉพาะ) ลับ ที่ ๒๓/๓๘ ลง ๑๕ ก.พ. ๓๘ และที่แก้ไข เพิ่มเติมตามลำดับ จนถึงคำสั่ง กองทัพบก (เฉพาะ) ลับ ที่ ๑๒/๕๖ ลง ๒๑ มี.ค. ๕๖ และให้ใช้คำสั่งนี้แทน